រំលងទៅខ្លឹមសារចម្បង
    គណនេយ្យ និងបច្ចេកវិទ្យា

    ពន្ធពន្យារនៅកម្ពុជា៖ ស្តង់ដារ IAS 12 និងការផ្ទៀងផ្ទាត់ពន្ធលើប្រាក់ចំណូលប្រចាំឆ្នាំ

    របៀបផ្ទៀងផ្ទាត់ចំណេញគណនេយ្យតាម CIFRS ទៅនឹងលិខិតប្រកាសពន្ធលើប្រាក់ចំណូលប្រចាំឆ្នាំរបស់ GDT និងការទទួលស្គាល់ពន្ធពន្យារ (Deferred Tax) លើភាពខុសគ្នាបណ្តោះអាសន្នតាមស្តង់ដារ IAS 12។

    ថ្ងៃចុះផ្សាយ
    ចុះផ្សាយ៖ 17 តុលា 2026
    ថ្ងៃធ្វើបច្ចុប្បន្នភាព
    ធ្វើបច្ចុប្បន្នភាព៖ 17 តុលា 2026
    រយៈពេលអាន 9 នាទី

    តើក្រុមហ៊ុននៅកម្ពុជាត្រូវទទួលស្គាល់ពន្ធពន្យារ (Deferred Tax) តាមស្តង់ដារ IAS 12 នៅពេលណា?

    ក្រុមហ៊ុននៅកម្ពុជារៀបចំរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុតាម CIFRS ឬ CIFRS សម្រាប់ SME ចំណែកលិខិតប្រកាសពន្ធលើប្រាក់ចំណូលប្រចាំឆ្នាំដែលត្រូវដាក់ត្រឹមថ្ងៃទី 31 ខែមីនា គណនាតាមច្បាប់ស្តីពីសារពើពន្ធ (2023)។ ដោយសារស្តង់ដារគណនេយ្យ និងច្បាប់ពន្ធដារកំណត់ពេលវេលាទទួលស្គាល់រំលស់ សំវិធានធន ភតិសន្យា និងចំណេញខាតអត្រាប្តូរប្រាក់ខុសគ្នា តម្លៃយោងនៃទ្រព្យសកម្ម និងបំណុលក្នុងតារាងតុល្យការតែងខុសពីមូលដ្ឋានពន្ធ។ តាមស្តង់ដារ IAS 12 ភាពខុសគ្នាបណ្តោះអាសន្នទាំងនេះបង្កើតជាទ្រព្យសកម្មពន្ធពន្យារ ឬបំណុលពន្ធពន្យារ ដែលគណនាតាមអត្រាពន្ធលើប្រាក់ចំណូល 20% (សម្រាប់អ្នកជាប់ពន្ធមធ្យម និងធំ)។

    សរុបខ្លី

    • ចំណេញគណនេយ្យមុនពន្ធតាម CIFRS គឺជាចំណុចចាប់ផ្តើមសម្រាប់គណនាពន្ធលើប្រាក់ចំណូលប្រចាំឆ្នាំ (ថ្ងៃទី 31 ខែមីនា)។
    • ភាពខុសគ្នាអចិន្ត្រៃយ៍ (ដូចជាចំណាយគ្មានឯកសារគាំទ្រ ឬប្រាក់ពិន័យពន្ធ) ប៉ះពាល់តែពន្ធចរន្តក្នុងឆ្នាំនោះ ហើយមិនបង្កើតពន្ធពន្យារទេ។
    • ភាពខុសគ្នាបណ្តោះអាសន្ន កើតឡើងនៅពេលរំលស់ (IAS 16) សំវិធានធនបំណុលសង្ស័យ (IFRS 9) ភតិសន្យា (IFRS 16) និងការខាតបង់ពន្ធរយៈពេល 5 ឆ្នាំ ត្រូវកាត់កងក្នុងការិយបរិច្ឆេទខុសគ្នា។
    • ពន្ធពន្យារវាស់វែងតាមអត្រាពន្ធស្តង់ដារ 20% សម្រាប់អ្នកជាប់ពន្ធមធ្យម និងធំ។
    • ទ្រព្យសកម្មពន្ធពន្យារ (រួមទាំងការខាតបង់ពន្ធដែលអាចយកទៅបន្តចំណាយលុប 5 ឆ្នាំ) អាចទទួលស្គាល់បានតែក្នុងករណីដែលក្រុមហ៊ុនរំពឹងថានឹងមានប្រាក់ចំណូលជាប់ពន្ធនាពេលអនាគតប៉ុណ្ណោះ។

    សៀវភៅធំតែមួយ របាយការណ៍ផ្លូវការពីរ

    សហគ្រាសនៅកម្ពុជារៀបចំរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុប្រចាំឆ្នាំតាម CIFRS ឬ CIFRS សម្រាប់ SME ដើម្បីដាក់ជូន ACAR និងដាក់លិខិតប្រកាសពន្ធលើប្រាក់ចំណូលប្រចាំឆ្នាំជូន GDT ត្រឹមថ្ងៃទី 31 ខែមីនា តាមច្បាប់ស្តីពីសារពើពន្ធ (2023) និងប្រកាសលេខ 578។

    តារាងផ្ទៀងផ្ទាត់ពីគណនេយ្យទៅពន្ធដារ (Book-to-tax reconciliation) កែតម្រូវចំណេញគណនេយ្យមុនពន្ធ ដោយបូកបញ្ចូល ឬដកចេញនូវភាពខុសគ្នាអចិន្ត្រៃយ៍ និងភាពខុសគ្នាបណ្តោះអាសន្ន។

    ភាពខុសគ្នាបណ្តោះអាសន្នដែលជួបញឹកញាប់នៅកម្ពុជា

    ក្នុងការបិទបញ្ជីចុងឆ្នាំ និងសវនកម្ម CISA ចំណុចខាងក្រោមនេះគឺជាប្រភពចម្បងនៃភាពខុសគ្នាបណ្តោះអាសន្នរវាងតារាងតុល្យការ CIFRS និងមូលដ្ឋានពន្ធរបស់ GDT។

    ភាពខុសគ្នាបណ្តោះអាសន្នរវាង CIFRS និងច្បាប់ស្តីពីសារពើពន្ធ (2023)
    ផ្នែកនៃតារាងតុល្យការការកត់ត្រាតាម CIFRSការកំណត់តាមច្បាប់ពន្ធដារ (GDT)ផលប៉ះពាល់តាម IAS 12
    ទ្រព្យសកម្មថេរ (IAS 16)រំលស់តាមអាយុកាលប្រើប្រាស់ប៉ាន់ស្មានរំលស់តាមថ្នាក់ និងអត្រាកំណត់ដោយច្បាប់ពន្ធដារភាពខុសគ្នាបណ្តោះអាសន្នជាប់ពន្ធ ឬកាត់កង
    សំវិធានធនបំណុលសង្ស័យ (IFRS 9) និងសន្និធិ (IAS 2)ទទួលស្គាល់នៅពេលហានិភ័យកើនឡើង ឬតម្លៃ NRV ធ្លាក់ចុះអនុញ្ញាតឱ្យកាត់កងនៅពេលជម្រុះចេញពីបញ្ជីជាក់ស្តែងភាពខុសគ្នាបណ្តោះអាសន្នកាត់កង
    ចំណាយបង្គរ និងសំវិធានធន (IAS 37)កត់ត្រានៅពេលមានកាតព្វកិច្ចនាថ្ងៃបិទបញ្ជីអាស្រ័យលើលក្ខខណ្ឌទូទាត់ និងពន្ធកាត់ទុកភាពខុសគ្នាបណ្តោះអាសន្នកាត់កង
    ភតិសន្យា (IFRS 16)រំលស់សិទ្ធិប្រើប្រាស់ទ្រព្យសកម្ម និងការប្រាក់ចំណាយថ្លៃឈ្នួលជាក់ស្តែងតាមកិច្ចសន្យាភាពខុសគ្នាបណ្តោះអាសន្នសុទ្ធ
    ការខាតបង់ពន្ធបន្ត 5 ឆ្នាំទទួលស្គាល់បើរំពឹងថាមានចំណេញជាប់ពន្ធនាពេលអនាគតអាចយកទៅកាត់កងរយៈពេល 5 ឆ្នាំ (ចាស់មុន)ទ្រព្យសកម្មពន្ធពន្យារ (បើអាចប្រើប្រាស់ទាន់ពេល)

    ការទទួលស្គាល់ទ្រព្យសកម្មពន្ធពន្យារលើការខាតបង់ពន្ធរយៈពេល 5 ឆ្នាំ

    តាមច្បាប់ស្តីពីសារពើពន្ធ (2023) ការខាតបង់ពន្ធអាចយកទៅបន្តចំណាយលុបបានរហូតដល់ 5 ឆ្នាំ។ តាមស្តង់ដារ IAS 12 ក្រុមហ៊ុនអាចទទួលស្គាល់ទ្រព្យសកម្មពន្ធពន្យារលើការខាតបង់នេះ តែក្នុងករណីដែលមានភស្តុតាងគួរឱ្យជឿជាក់ថាក្រុមហ៊ុននឹងមានប្រាក់ចំណូលជាប់ពន្ធគ្រប់គ្រាន់មុនពេលផុតកំណត់ 5 ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ។

    ប្រាក់រំដោះពន្ធ 1% និងពន្ធអប្បបរមា

    ប្រាក់រំដោះពន្ធលើប្រាក់ចំណូលប្រចាំខែ 1% (មាត្រា 28) គឺជាឥណទានពន្ធបង់មុន មិនមែនជាពន្ធពន្យារតាម IAS 12 ទេ។

    ព័ត៌មានសំខាន់ៗ

    ស្តង់ដារគណនេយ្យ
    IAS 12 ពន្ធលើប្រាក់ចំណេញ
    អនុវត្តក្រោម CIFRS ពេញលេញ និងផ្នែកទី 29 នៃ CIFRS សម្រាប់ SME។
    អត្រាពន្ធស្តង់ដារ
    20% (អ្នកជាប់ពន្ធមធ្យម និងធំ)
    ប្រើសម្រាប់គណនាទ្រព្យសកម្ម និងបំណុលពន្ធពន្យារ។
    ការខាតបង់ពន្ធបន្ត
    រហូតដល់ 5 ឆ្នាំ
    ប្រើការខាតបង់ចាស់មុនគេ តាមច្បាប់ស្តីពីសារពើពន្ធ (2023)។
    ថ្ងៃផុតកំណត់
    31 មីនា (GDT) និង 15 កក្កដា (ACAR)
    ការផ្ទៀងផ្ទាត់តភ្ជាប់លិខិតប្រកាសពន្ធប្រចាំឆ្នាំទៅនឹងរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុដែលបានធ្វើសវនកម្ម។

    របៀបដែលយើងពិនិត្យអត្ថបទនេះ

    យើងបានផ្ទៀងផ្ទាត់តួលេខជាមួយប្រភពដែលរាយខាងក្រោម នៅខែតុលា ឆ្នាំ 2026 ហើយពិនិត្យឡើងវិញរៀងរាល់ខែមករា ឬនៅពេលច្បាប់ផ្លាស់ប្តូរ។ សរសេរដោយក្រុមការងារពន្ធដារ និងសវនកម្មរបស់ Fourmi & Partners។ នេះជាព័ត៌មានទូទៅ មិនមែនជាដំបូន្មានសម្រាប់ករណីរបស់អ្នកទេ។ ដើម្បីទទួលបានដំបូន្មានបែបនោះ អ្នកអាចពិភាក្សាជាមួយដៃគូ។

    សំណួរ

    សំណួរដែលគេសួរញឹកញាប់

    ភាពខុសគ្នាអចិន្ត្រៃយ៍ គឺជាចំណាយដែលច្បាប់ពន្ធដារមិនអនុញ្ញាតឱ្យកាត់កងជាដាច់ខាត (ដូចជាប្រាក់ពិន័យពន្ធ ឬចំណាយគ្មានវិក្កយបត្រត្រឹមត្រូវ) ដូច្នេះវាមិនបង្កើតពន្ធពន្យារទេ។ ចំណែកភាពខុសគ្នាបណ្តោះអាសន្ន គឺជាគម្លាតពេលវេលារវាងការទទួលស្គាល់តាមគណនេយ្យ CIFRS និងការទទួលស្គាល់តាមច្បាប់ពន្ធដារ ដែលនឹងត្រឡប់មកស្មើគ្នាវិញនៅឆ្នាំក្រោយៗ។

    តាមស្តង់ដារ IAS 12 ពន្ធពន្យារត្រូវគណនាតាមអត្រាពន្ធដែលរំពឹងថានឹងអនុវត្តនៅពេលភាពខុសគ្នានោះត្រឡប់មកវិញ។ សម្រាប់អ្នកជាប់ពន្ធមធ្យម និងធំនៅកម្ពុជា អត្រាពន្ធលើប្រាក់ចំណូលស្តង់ដារគឺ 20%។
    ប្រភព

    ច្បាប់ទាំងនេះមានប្រភពពីណា

    1. 01ស្តង់ដាររបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិនៃកម្ពុជា (IAS 12 ពន្ធលើប្រាក់ចំណេញ) — ក្រុមប្រឹក្សាជាតិគណនេយ្យ / ACAR
    2. 02ច្បាប់ស្តីពីសារពើពន្ធ (ឆ្នាំ 2023) និងប្រកាសលេខ 578 — ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា / អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ
    3. 03ច្បាប់ស្តីពីគណនេយ្យ និងសវនកម្ម (2016) និងប្រកាសលេខ 563 (2020) — ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ
    ជំហានបន្ទាប់

    ពិភាក្សាជាមួយដៃគូអំពីករណីរបស់អ្នក

    អត្ថបទពន្យល់ពីច្បាប់ ចំណែកដៃគូរបស់យើងអាចប្រាប់អ្នកថា ច្បាប់នោះអនុវត្តចំពោះក្រុមហ៊ុនរបស់អ្នកយ៉ាងដូចម្តេច ជាភាសាខ្មែរ អង់គ្លេស ឬចិន។ ការពិភាក្សាលើកដំបូងឥតគិតថ្លៃ។

    ខូគីនៅលើគេហទំព័រនេះ

    យើងប្រើតែខូគីចាំបាច់ប៉ុណ្ណោះ លើកលែងតែអ្នកអនុញ្ញាតឱ្យប្រើការវិភាគ ឬការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម។