សរុបខ្លី
- ការបង្ហាញជា USD និង KHR ទន្ទឹមគ្នា ជាទម្លាប់ស្តង់ដារសម្រាប់របាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុនៅកម្ពុជា។
- សៀវភៅធំមានរូបិយប័ណ្ណគោលតែមួយ ហើយរូបិយប័ណ្ណទីពីរប្តូរចេញពីរូបិយប័ណ្ណគោលនោះ សម្រាប់បង្ហាញក្នុងរបាយការណ៍។
- លិខិតប្រកាសពន្ធ និង GDT គិតជាប្រាក់រៀល ដូច្នេះតួលេខក្នុងបញ្ជីគណនេយ្យត្រូវប្តូរទៅជា KHR បានត្រឹមត្រូវ និងច្បាស់លាស់ រៀងរាល់ខែ។
- Xero ដំណើរការដោយយក USD ឬ KHR ជារូបិយប័ណ្ណគោល ហើយរូបិយប័ណ្ណមួយទៀតជារូបិយប័ណ្ណបង្ហាញ។ Fourmi & Partners ជាដៃគូរបស់ Xero។
- ការបិទបញ្ជីមុនថ្ងៃទី 20 ដែលជាថ្ងៃផុតកំណត់ដាក់លិខិតប្រកាសប្រចាំខែ ធ្វើឱ្យតួលេខជារូបិយប័ណ្ណទាំងពីរផ្ទៀងផ្ទាត់ត្រូវគ្នា។
ហេតុអ្វីកម្ពុជារាយការណ៍ជារូបិយប័ណ្ណពីរ
កម្ពុជាជាសេដ្ឋកិច្ចដែលប្រើប្រាក់ដុល្លារយ៉ាងទូលំទូលាយ។ ក្រៅពីការទិញដូរតូចៗប្រចាំថ្ងៃ តម្លៃទំនិញ និងសេវាភាគច្រើនកំណត់ជាប្រាក់ដុល្លារអាមេរិក (USD) ហើយកិច្ចសន្យា ថ្លៃជួល និងប្រាក់បៀវត្សជាច្រើន ក៏កំណត់ជាប្រាក់ដុល្លារដែរ។ ចំណែកប្រាក់រៀលវិញ ជារូបិយប័ណ្ណជាតិ ដែលប្រើសម្រាប់ប្រតិបត្តិការតូចៗ និងសម្រាប់ប្រតិបត្តិការរបស់រដ្ឋផ្ទាល់ រួមទាំងពន្ធផង។
របាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុត្រូវឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការរបស់ភាគីទាំងពីរនេះ។ ម្ចាស់អាជីវកម្ម អ្នកផ្តល់ប្រាក់កម្ចី និងក្រុមហ៊ុនមេនៅក្រៅប្រទេស គិតជាប្រាក់ដុល្លារ ចំណែកអាជ្ញាធរពន្ធដារ និយ័តករ និងច្បាប់កម្ពុជា គិតជាប្រាក់រៀល។ ជំនួសឱ្យការជ្រើសយករូបិយប័ណ្ណតែមួយ ការបង្ហាញរូបិយប័ណ្ណទាំងពីរទន្ទឹមគ្នា បានក្លាយជាទម្លាប់ស្តង់ដារក្នុងរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុនៅកម្ពុជា។
រូបិយប័ណ្ណមុខងារ រូបិយប័ណ្ណគោល និងរូបិយប័ណ្ណបង្ហាញ
រូបិយប័ណ្ណមុខងារ គឺជារូបិយប័ណ្ណនៃបរិយាកាសសេដ្ឋកិច្ចចម្បង ដែលអាជីវកម្មធ្វើប្រតិបត្តិការ៖ ប្រាក់ដុល្លារអាមេរិក (USD) សម្រាប់ក្រុមហ៊ុនភាគច្រើននៅកម្ពុជា និងប្រាក់រៀលសម្រាប់អាជីវកម្មដែលកំណត់តម្លៃ ទិញ និងបង់ប្រាក់ជាប្រាក់រៀល។ ក្របខណ្ឌរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុកំណត់រូបិយប័ណ្ណមុខងារ ដោយផ្អែកលើការពិតជាក់ស្តែង មិនមែនឱ្យជ្រើសរើសតាមចិត្តទេ។
រូបិយប័ណ្ណគោល គឺជារូបិយប័ណ្ណដែលប្រព័ន្ធគណនេយ្យប្រើសម្រាប់កត់ត្រាសៀវភៅធំ។ រូបិយប័ណ្ណគោលគួរតែដូចគ្នានឹងរូបិយប័ណ្ណមុខងារ ដើម្បីឱ្យប្រតិបត្តិការភាគច្រើនកត់ត្រាបានដោយមិនចាំបាច់ប្តូររូបិយប័ណ្ណ ហើយមានតែធាតុដែលជារូបិយប័ណ្ណបរទេសពិតប្រាកដប៉ុណ្ណោះ ដែលបង្កើតលម្អៀងពីការប្តូររូបិយប័ណ្ណ។ រូបិយប័ណ្ណបង្ហាញ គឺជារូបិយប័ណ្ណណាមួយដែលប្រើសម្រាប់បង្ហាញរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុ ហើយនៅកម្ពុជា ទម្លាប់គឺបង្ហាញជារូបិយប័ណ្ណទាំងពីរ។
ក្របខណ្ឌរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុ ចាត់ចែងការប្តូររូបិយប័ណ្ណពីរប្រភេទនេះខុសគ្នា។ ប្រតិបត្តិការជារូបិយប័ណ្ណផ្សេង ត្រូវប្តូរនៅពេលប្រតិបត្តិការកើតឡើង ហើយសមតុល្យធាតុរូបិយ ត្រូវប្តូរឡើងវិញនៅចុងការិយបរិច្ឆេទ ឯលម្អៀងដែលកើតឡើង បង្ហាញក្នុងចំណេញ ឬខាត។ ចំណែកការប្តូររបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុទាំងមូលទៅជារូបិយប័ណ្ណទីពីរ នាំលម្អៀងនោះទៅបង្ហាញក្នុងមូលធនវិញ។
លិខិតប្រកាសពន្ធ និង GDT គិតជាប្រាក់រៀល
អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ កំណត់ចំនួនពន្ធ និងប្រមូលពន្ធជាប្រាក់រៀល។ លិខិតប្រកាសប្រចាំខែសម្រាប់ VAT (អាករលើតម្លៃបន្ថែម) ពន្ធលើប្រាក់បៀវត្ស ពន្ធកាត់ទុក និងប្រាក់រំដោះពន្ធលើប្រាក់ចំណូល ត្រូវដាក់ត្រឹមថ្ងៃទី 20 នៃខែបន្ទាប់ ហើយលិខិតប្រកាសពន្ធលើប្រាក់ចំណូលប្រចាំឆ្នាំ និងពន្ធប៉ាតង់ ត្រូវធ្វើឱ្យរួចត្រឹមថ្ងៃទី 31 ខែមីនា។ តួលេខទាំងអស់នេះគិតជាប្រាក់រៀល។
ដូច្នេះ អាជីវកម្មដែលរក្សាសៀវភៅធំជាប្រាក់ដុល្លារ ប្តូរតួលេខរបស់ខ្លួនទៅជាប្រាក់រៀលរៀងរាល់ខែ។ GDT ផ្សព្វផ្សាយអត្រាប្តូរប្រាក់ដែលត្រូវប្រើសម្រាប់គោលបំណងពន្ធ។ អត្រាទាំងនេះប្រែប្រួល ហើយអត្ថបទនេះមិនដកស្រង់មកទេ។ ការប្តូរតួលេខគួរអនុវត្តតាមវិធីតែមួយជាប្រចាំ មានឯកសារបញ្ជាក់ ហើយអាចតាមដានពីលិខិតប្រកាសត្រឡប់ទៅសៀវភៅធំវិញបាន។
ត្រង់នេះហើយ ដែលការបង្ហាញជាពីររូបិយប័ណ្ណមានប្រយោជន៍ពិតប្រាកដ។ ប្រសិនបើការបិទបញ្ជីប្រចាំខែ ផ្តល់តួលេខជាប្រាក់រៀលទន្ទឹមនឹងសៀវភៅធំជាប្រាក់ដុល្លារ លិខិតប្រកាសពន្ធនឹងរៀបចំចេញពីតួលេខដូចគ្នានឹងតួលេខក្នុងរបាយការណ៍គ្រប់គ្រង។ ផ្ទុយទៅវិញ បើតួលេខជាប្រាក់រៀលលេចឡើងតែនៅដំណាច់ឆ្នាំ លិខិតប្រកាស និងបញ្ជីគណនេយ្យនឹងឃ្លាតឆ្ងាយពីគ្នាបន្តិចម្តងៗ។
ការរៀបចំ Xero សម្រាប់ USD និង KHR
ក្នុង Xero សៀវភៅធំមានរូបិយប័ណ្ណគោលតែមួយ ហើយរូបិយប័ណ្ណគោលនេះគួរតែជារូបិយប័ណ្ណមុខងារ៖ ប្រាក់ដុល្លារអាមេរិក (USD) សម្រាប់អាជីវកម្មភាគច្រើននៅកម្ពុជា និងប្រាក់រៀលសម្រាប់អាជីវកម្មដែលធ្វើប្រតិបត្តិការជាប្រាក់រៀលជាចម្បង។ គណនីធនាគារ វិក្កយបត្រលក់ និងវិក្កយបត្រទិញ ដែលជារូបិយប័ណ្ណមួយទៀត កត់ត្រាតាមរូបិយប័ណ្ណនោះដដែល រួចប្តូរទៅជារូបិយប័ណ្ណគោល ហើយប្រព័ន្ធជាអ្នកតាមដានលម្អៀងពីការប្តូររូបិយប័ណ្ណ ជំនួសឱ្យការកត់ត្រាដោយដៃ។
បន្ទាប់មក រូបិយប័ណ្ណទីពីរជារូបិយប័ណ្ណបង្ហាញ ដែលប្តូរចេញពីសៀវភៅធំជារូបិយប័ណ្ណគោល សម្រាប់រៀបចំរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុ។ ដូច្នេះ របាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុជាពីររូបិយប័ណ្ណ របាយការណ៍គ្រប់គ្រង និងលិខិតប្រកាសពន្ធ សុទ្ធតែអាចតាមដានត្រឡប់ទៅរកការកត់ត្រាគណនេយ្យតែមួយសំណុំ។ Fourmi & Partners ជាដៃគូរបស់ Xero ហើយរៀបចំសៀវភៅធំរបស់អតិថិជនតាមរបៀបនេះ ចាប់ពីខែដំបូង។
ក្នុងការរៀបចំប្រព័ន្ធ មានការសម្រេចចិត្តពីរដែលសំខាន់។ ទីមួយ តារាងគណនីគួរបំបែកលម្អៀងពីការប្តូររូបិយប័ណ្ណដែលបានសម្រេច ចេញពីលម្អៀងដែលមិនទាន់សម្រេច ដើម្បីឱ្យការប្តូរតួលេខនៅដំណាច់ឆ្នាំមានភាពច្បាស់លាស់។ ទីពីរ គួរភ្ជាប់ទិន្នន័យធនាគារសម្រាប់គណនីទាំងជាប្រាក់ដុល្លារ និងជាប្រាក់រៀល ដើម្បីឱ្យសមតុល្យនីមួយៗផ្ទៀងផ្ទាត់បានរៀងរាល់ខែ តាមរូបិយប័ណ្ណរបស់ខ្លួន។
ហេតុអ្វីការបិទបញ្ជីប្រចាំខែកាន់តែសំខាន់ នៅពេលមានរូបិយប័ណ្ណពីរ
ការបិទបញ្ជីប្រចាំខែ មានន័យថា ផ្ទៀងផ្ទាត់គណនីធនាគារ សាច់ប្រាក់ គណនីត្រូវទទួល និងគណនីត្រូវទូទាត់ទាំងអស់ កត់ត្រាខ្ទង់បង្គរ ខ្ទង់បង់មុន និងរំលស់ ហើយចាក់សោការិយបរិច្ឆេទ។ នៅពេលមានរូបិយប័ណ្ណពីរ មានជំហានមួយទៀត៖ បញ្ជាក់ថា តួលេខជាប្រាក់រៀលដែលប្រើក្នុងលិខិតប្រកាស ត្រូវគ្នានឹងសៀវភៅធំជាប្រាក់ដុល្លារសម្រាប់ខែដដែល ហើយលម្អៀងពីការប្តូររូបិយប័ណ្ណដែលបានកត់ត្រា មានការពន្យល់ច្បាស់លាស់។
ប្រតិទិនពន្ធជាអ្នកកំណត់ពេលវេលានៃការបិទបញ្ជី។ លិខិតប្រកាសប្រចាំខែត្រូវដាក់ត្រឹមថ្ងៃទី 20 នៃខែបន្ទាប់ ដូច្នេះ បើចង់រៀបចំលិខិតប្រកាសចេញពីបញ្ជីដែលបានបិទរួច ជាជាងពីតួលេខប៉ាន់ស្មាន ការបិទបញ្ជីត្រូវបញ្ចប់មុនថ្ងៃនោះ។ អាជីវកម្មដែលដាក់លិខិតប្រកាសមុន ហើយបិទបញ្ជីតាមក្រោយ ទីបំផុតត្រូវកែតម្រូវលិខិតប្រកាស ឬផ្ទេរលម្អៀងទៅការិយបរិច្ឆេទបន្ទាប់។
នៅដំណាច់ឆ្នាំ វិន័យដដែលនេះធ្វើឱ្យការរៀបចំរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុជាពីររូបិយប័ណ្ណ ដំណើរការបានរលូន មិនចាំបាច់ប្រញាប់ប្រញាល់ទេ។ ដប់ពីរខែដែលបានផ្ទៀងផ្ទាត់រួច ហើយខែនីមួយៗមានឯកសារបញ្ជាក់ពីការប្តូរតួលេខទៅជាប្រាក់រៀល គឺជាអ្វីដែលសវនករអាចធ្វើតេស្តតាមស្តង់ដារសវនកម្មអន្តរជាតិនៃកម្ពុជា (CISA) បាន ដោយមិនចាំបាច់រៀបចំការប្តូរតួលេខឡើងវិញ។
បញ្ហាដែលកើតមានញឹកញាប់ និងវិធីជៀសវាង
បញ្ហាដែលកើតមានញឹកញាប់ជាងគេ គឺរូបិយប័ណ្ណគោលមិនត្រូវនឹងរូបិយប័ណ្ណមុខងារ។ អាជីវកម្មដែលប្រើប្រាក់ដុល្លារ តែរៀបចំប្រព័ន្ធដោយយកប្រាក់រៀលជារូបិយប័ណ្ណគោល ឬផ្ទុយមកវិញ ត្រូវប្តូររូបិយប័ណ្ណស្ទើរតែគ្រប់ប្រតិបត្តិការ ហើយលម្អៀងពីការប្តូររូបិយប័ណ្ណកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ដែលគ្មានអត្ថន័យសេដ្ឋកិច្ចអ្វីទាំងអស់។ ការកែតម្រូវនៅពេលក្រោយ តម្រូវឱ្យផ្ទេរទិន្នន័យទៅប្រព័ន្ធថ្មី។
បញ្ហាទីពីរ គឺការប្រើអត្រាប្តូរប្រាក់មិនស្របគ្នា។ ការប្រើអត្រាមួយសម្រាប់សៀវភៅធំ អត្រាមួយទៀតសម្រាប់លិខិតប្រកាសពន្ធ និងអត្រាទីបីសម្រាប់របាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុដំណាច់ឆ្នាំ បង្កើតបានតួលេខជាប្រាក់រៀលបីសំណុំដែលមិនត្រូវគ្នា។ គោលនយោបាយតែមួយជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ ដែលកំណត់ថាអត្រាណាប្រើសម្រាប់គោលបំណងណា ធ្វើឱ្យមិនចាំបាច់ធ្វើការងារផ្ទៀងផ្ទាត់ភាគច្រើននៅពេលសវនកម្ម។
បញ្ហាទីបី គឺការចាត់ទុកប្រាក់រៀលជារឿងបន្ទាប់បន្សំ។ សមតុល្យសាច់ប្រាក់ និងសមតុល្យធនាគារជាប្រាក់រៀល ខ្ទង់ប្រាក់បៀវត្សដែលកំណត់ជាប្រាក់រៀល និងបំណុលពន្ធជាប្រាក់រៀល ត្រូវផ្ទៀងផ្ទាត់ដូចសមតុល្យដទៃទៀតដែរ។ បើមិនដូច្នោះទេ លម្អៀងនឹងលេចឡើងតែនៅពេលសវនករ ឬ GDT សួររកប៉ុណ្ណោះ។
ព័ត៌មានសំខាន់ៗ
- ទម្លាប់នៃការបង្ហាញ
- USD និង KHR ទន្ទឹមគ្នា
- ជាទម្លាប់ស្តង់ដារក្នុងរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុនៅកម្ពុជា ដែលរៀបចំតាម CIFRS និង CIFRS សម្រាប់ SME។
- រូបិយប័ណ្ណសម្រាប់ពន្ធ
- ប្រាក់រៀល
- លិខិតប្រកាសពន្ធ និង GDT គិតជាប្រាក់រៀល។ GDT ជាអ្នកផ្សព្វផ្សាយអត្រាប្តូរប្រាក់សម្រាប់គោលបំណងពន្ធ។
- លិខិតប្រកាសប្រចាំខែ
- ត្រឹមថ្ងៃទី 20 នៃខែបន្ទាប់
- VAT ពន្ធលើប្រាក់បៀវត្ស ពន្ធកាត់ទុក និងប្រាក់រំដោះពន្ធលើប្រាក់ចំណូល។
- លិខិតប្រកាសប្រចាំឆ្នាំ
- ថ្ងៃទី 31 ខែមីនា
- លិខិតប្រកាសពន្ធលើប្រាក់ចំណូលប្រចាំឆ្នាំ និងពន្ធប៉ាតង់។
- ការរៀបចំសៀវភៅធំ
- រូបិយប័ណ្ណគោលមួយក្នុង Xero ហើយរូបិយប័ណ្ណមួយទៀតជារូបិយប័ណ្ណបង្ហាញ
- Fourmi & Partners ជាដៃគូរបស់ Xero។
របៀបដែលយើងពិនិត្យអត្ថបទនេះ
យើងបានផ្ទៀងផ្ទាត់តួលេខជាមួយប្រភពដែលរាយខាងក្រោម នៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ 2026 ហើយពិនិត្យឡើងវិញរៀងរាល់ខែមករា ឬនៅពេលច្បាប់ផ្លាស់ប្តូរ។ សរសេរដោយក្រុមការងារពន្ធដារ និងសវនកម្មរបស់ Fourmi & Partners។ នេះជាព័ត៌មានទូទៅ មិនមែនជាដំបូន្មានសម្រាប់ករណីរបស់អ្នកទេ។ ដើម្បីទទួលបានដំបូន្មានបែបនោះ អ្នកអាចពិភាក្សាជាមួយដៃគូ។