រំលងទៅខ្លឹមសារចម្បង
    សវនកម្ម និងការធានា

    តាមពិត តើយោបល់របស់សវនករប្រាប់អ្នកពីអ្វីខ្លះ?

    យោបល់សវនកម្មបួនប្រភេទ គឺគ្មានការប្រកាន់ មានការប្រកាន់ ប្រឆាំង និងការបដិសេធផ្តល់យោបល់៖ ប្រភេទនីមួយៗប្រាប់អ្វីដល់ធនាគារ ក្រុមហ៊ុនមេ ឬនិយ័តករគណនេយ្យ និងសវនកម្ម (ACAR) និងរបៀបអានយោបល់មានការប្រកាន់ដោយមិនភ័យស្លន់ស្លោ។

    ថ្ងៃចុះផ្សាយ
    ចុះផ្សាយ៖ 4 កញ្ញា 2026
    ថ្ងៃធ្វើបច្ចុប្បន្នភាព
    ធ្វើបច្ចុប្បន្នភាព៖ 4 កញ្ញា 2026
    រយៈពេលអាន 13 នាទី

    តាមពិត តើយោបល់របស់សវនករប្រាប់អ្នកពីអ្វីខ្លះ?

    យោបល់របស់សវនករបញ្ជាក់ថា តើរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុបង្ហាញបានពិត និងត្រឹមត្រូវ លើគ្រប់ទិដ្ឋភាពជាសារវន្ត ស្របតាមក្របខណ្ឌរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុឬទេ។ នៅកម្ពុជា ក្របខណ្ឌនោះគឺ CIFRS ឬ CIFRS សម្រាប់ SME។ យោបល់មានបួនទម្រង់ គឺយោបល់គ្មានការប្រកាន់ យោបល់មានការប្រកាន់ យោបល់ប្រឆាំង និងការបដិសេធផ្តល់យោបល់ ហើយទម្រង់ទាំងនេះខុសគ្នាត្រង់ថា សវនករអាចធានាលើរបាយការណ៍បានច្រើនប៉ុណ្ណា។ យោបល់នេះមិនមែនជាការវាយតម្លៃថា អាជីវកម្មមានការគ្រប់គ្រងល្អ មានប្រាក់ចំណេញ ឬជាអ្នកខ្ចីប្រាក់ដែលមានហានិភ័យទាបនោះទេ។

    សរុបខ្លី

    • យោបល់មានបួនប្រភេទ៖ គ្មានការប្រកាន់ មានការប្រកាន់ ប្រឆាំង និងការបដិសេធផ្តល់យោបល់ តាមលំដាប់ទំនុកចិត្តពីខ្ពស់ទៅទាប។
    • យោបល់គ្មានការប្រកាន់មានន័យថា របាយការណ៍បង្ហាញបានពិត និងត្រឹមត្រូវ លើគ្រប់ទិដ្ឋភាពជាសារវន្ត ប៉ុន្តែមិនមែនមានន័យថា តួលេខនីមួយៗត្រឹមត្រូវពិតប្រាកដ ឬអាជីវកម្មមានសភាពរឹងមាំនោះទេ។
    • យោបល់មានការប្រកាន់ ពាក់ព័ន្ធតែនឹងបញ្ហាដែលបានរៀបរាប់ក្នុងកថាខណ្ឌមូលដ្ឋានសម្រាប់ផ្តល់យោបល់ប៉ុណ្ណោះ។ ចូរអានកថាខណ្ឌនោះសិន មុននឹងមានប្រតិកម្ម។
    • កថាខណ្ឌការបញ្ជាក់សារៈសំខាន់ និងកថាខណ្ឌនិរន្តរភាពអាជីវកម្ម ទាញចំណាប់អារម្មណ៍អ្នកអានទៅលើចំណុចណាមួយ ដោយមិនផ្លាស់ប្តូរយោបល់ឡើយ។
    • សវនកម្មច្បាប់នៅកម្ពុជា ធ្វើឡើងតាម CISA និងចុះហត្ថលេខាដោយដៃគូដែលបានចុះឈ្មោះនៅ KICPAA។ ចំពោះសហគ្រាសដែលស្ថិតក្រោមប្រកាសលេខ 563 របាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុដែលបានធ្វើសវនកម្ម ត្រូវដាក់ជូន ACAR ឱ្យបានត្រឹមថ្ងៃទី 15 ខែកក្កដា។

    យោបល់ជាអ្វី និងមិនមែនជាអ្វី

    របាយការណ៍របស់សវនករ គឺជាឯកសារខ្លីមួយដែលភ្ជាប់នៅខាងមុខរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុ ហើយយោបល់ស្ថិតនៅកថាខណ្ឌទីមួយ។ យោបល់ឆ្លើយសំណួរតែមួយ៖ តើរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុទាំងមូលនេះ បង្ហាញបានពិត និងត្រឹមត្រូវនូវស្ថានភាពហិរញ្ញវត្ថុ និងលទ្ធផលប្រតិបត្តិការរបស់ក្រុមហ៊ុន ស្របតាមក្របខណ្ឌដែលប្រើសម្រាប់រៀបចំរបាយការណ៍នោះឬទេ? នៅកម្ពុជា ក្របខណ្ឌនោះគឺ CIFRS ឬ CIFRS សម្រាប់ SME ដែលក្រុមប្រឹក្សាជាតិគណនេយ្យបានអនុម័តយកពី IFRS និង IFRS សម្រាប់ SME។

    ខ្លឹមសារសំខាន់ស្ថិតនៅលើឃ្លាពីរ។ «ពិត និងត្រឹមត្រូវ» មានន័យថា តួលេខមានមូលដ្ឋានពីអ្វីដែលបានកើតឡើងពិតប្រាកដ ហើយការបង្ហាញមិនបំភាន់អ្នកអាន ទោះតាមរយៈអ្វីដែលបានបង្ហាញ ឬអ្វីដែលមិនបានបង្ហាញក្តី។ «លើគ្រប់ទិដ្ឋភាពជាសារវន្ត» មានន័យថា សវនករនិយាយអំពីកំហុសដែលធំ ឬសំខាន់គ្រប់គ្រាន់ ដល់កម្រិតដែលអាចធ្វើឱ្យការសម្រេចចិត្តរបស់អ្នកអានប្រែប្រួល។ ឃ្លានេះមិនមែនជាការសន្យាថា តួលេខនីមួយៗត្រឹមត្រូវពិតប្រាកដនោះទេ។ សវនករកំណត់កម្រិតភាពជាសារវន្តសម្រាប់កិច្ចការសវនកម្ម ហើយរៀបចំការងារដោយផ្អែកលើកម្រិតនោះ ប៉ុន្តែតួលេខនេះមិនត្រូវបានបង្ហាញក្នុងរបាយការណ៍ទេ។

    យោបល់មិនមែនជាសេចក្តីថ្លែងថា អាជីវកម្មមានប្រាក់ចំណេញ មានការគ្រប់គ្រងល្អ មានលទ្ធភាពសងបំណុលក្នុងអនាគតដែលអាចមើលឃើញ ឬគួរឱ្យទុកចិត្តក្នុងការផ្តល់ឥណទាននោះទេ។ ការវាយតម្លៃទាំងនោះ ជាការងាររបស់អ្នកអាន ដោយផ្អែកលើរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុ បន្ទាប់ពីសវនករបានបញ្ជាក់ថា របាយការណ៍នោះអាចជឿទុកចិត្តបាន។ យោបល់នេះក៏មិនមែនផ្អែកលើការពិនិត្យប្រតិបត្តិការនីមួយៗដែរ។ សវនករទទួលបានសេចក្តីធានាសមហេតុផល ដែលជាកម្រិតខ្ពស់ តាមរយៈការសាកល្បង ការបញ្ជាក់ពីភាគីខាងក្រៅ និងការវិភាគ ប៉ុន្តែមិនមែនជាភាពប្រាកដប្រជាទាំងស្រុងទេ។

    យោបល់ទាំងបួនប្រភេទ និងអ្វីដែលប្រភេទនីមួយៗប្រាប់ដល់ធនាគារ ក្រុមហ៊ុនមេ ឬ ACAR

    យោបល់គ្មានការប្រកាន់ គឺជាលទ្ធផលធម្មតា។ យោបល់ផ្សេងពីនេះ សុទ្ធតែជាយោបល់កែប្រែ ហើយស្តង់ដារសវនកម្មកំណត់ការកែប្រែយោបល់បីទម្រង់ ដែលសវនករជ្រើសរើសដោយផ្អែកលើសំណួរពីរ៖ តើបញ្ហានោះជាការខុសឆ្គងដែលសវនកររកឃើញ ឬជាភស្តុតាងដែលសវនករមិនអាចទទួលបាន? ហើយតើបញ្ហានោះស្ថិតនៅតែក្នុងផ្នែកមួយ ឬរីករាលដាលពេញរបាយការណ៍ទាំងមូល?

    បញ្ហាដែលស្ថិតនៅក្នុងផ្នែកមួយ នាំឱ្យមានយោបល់មានការប្រកាន់៖ របាយការណ៍បង្ហាញបានពិត និងត្រឹមត្រូវ «លើកលែងតែ» បញ្ហាដែលបានរៀបរាប់។ បញ្ហាដែលរីករាលដាលពេញរបាយការណ៍ទាំងមូល នាំឱ្យមានយោបល់ប្រឆាំង ក្នុងករណីដែលសវនករមានភស្តុតាងថា របាយការណ៍មានការខុសឆ្គងជាសារវន្ត ឬនាំឱ្យមានការបដិសេធផ្តល់យោបល់ ក្នុងករណីដែលសវនករមិនអាចទទួលបានភស្តុតាងគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីផ្តល់យោបល់ណាមួយបានសោះ។ ការបដិសេធផ្តល់យោបល់ មិនប្រាប់ថាតួលេខត្រឹមត្រូវ ឬខុសនោះទេ គឺគ្រាន់តែប្រាប់ថា សវនករមិនអាចវិនិច្ឆ័យបាន។

    យោបល់ទាំងបួនប្រភេទ
    យោបល់អ្វីដែលសវនករចង់បញ្ជាក់អ្វីដែលយោបល់នេះប្រាប់ដល់ធនាគារ ក្រុមហ៊ុនមេ ឬ ACAR
    យោបល់គ្មានការប្រកាន់របាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុបង្ហាញបានពិត និងត្រឹមត្រូវ លើគ្រប់ទិដ្ឋភាពជាសារវន្ត។អាចជឿទុកចិត្តលើរបាយការណ៍ទាំងមូលបាន។ ចូរអានកំណត់សម្គាល់ ព្រមទាំងកថាខណ្ឌការបញ្ជាក់សារៈសំខាន់ ឬកថាខណ្ឌនិរន្តរភាពអាជីវកម្ម បើមាន ព្រោះកថាខណ្ឌទាំងនេះអាចលេចឡើងនៅក្រោមយោបល់គ្មានការប្រកាន់បាន។
    យោបល់មានការប្រកាន់លើកលែងតែបញ្ហាមួយដែលបានរៀបរាប់ របាយការណ៍បង្ហាញបានពិត និងត្រឹមត្រូវ។ បញ្ហានោះអាចជាការខុសឆ្គងដែលស្ថិតនៅក្នុងផ្នែកមួយ ឬជាផ្នែកដែលសវនករមិនអាចទទួលបានភស្តុតាង។អាចជឿទុកចិត្តលើផ្នែកដែលនៅសល់ ប៉ុន្តែត្រូវពិនិត្យបញ្ហានោះឱ្យបានល្អិតល្អន់។ ធនាគារនឹងសួរអំពីបញ្ហានេះ ក្រុមហ៊ុនមេអាចធ្វើនិយ័តកម្មលើបញ្ហានេះ ពេលរៀបចំរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុសមាស ហើយ ACAR អាចមើលឃើញការប្រកាន់នេះ នៅលើរបាយការណ៍ដែលបានដាក់ជូន។
    យោបល់ប្រឆាំងរបាយការណ៍មានការខុសឆ្គងជាសារវន្ត ហើយផលប៉ះពាល់រីករាលដាលទូទាំងរបាយការណ៍។ របាយការណ៍មិនបង្ហាញបានពិត និងត្រឹមត្រូវទេ។កុំពឹងផ្អែកលើរបាយការណ៍នេះ។ ជាធម្មតា អ្នកផ្តល់ប្រាក់កម្ចីចាត់ទុកយោបល់នេះថា ជាការបំពានលក្ខខណ្ឌរាយការណ៍ក្នុងកិច្ចសន្យាកម្ចី ហើយសវនករក្រុមមិនអាចប្រើតួលេខទាំងនេះបានទេ បើមិនធ្វើការងារបន្ថែម។
    ការបដិសេធផ្តល់យោបល់សវនករមិនអាចទទួលបានភស្តុតាងគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីផ្តល់យោបល់ ហើយផលប៉ះពាល់ដែលអាចកើតមាន រីករាលដាលទូទាំងរបាយការណ៍។អ្នកអានមិនបានដឹងអ្វីអំពីតួលេខទេ ក្រៅពីដឹងថា តួលេខទាំងនោះមិនអាចផ្ទៀងផ្ទាត់បាន។ ជាធម្មតា ការបដិសេធនេះកើតឡើងដោយសារខ្វះកំណត់ត្រា សវនករមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យចូលពិនិត្យ ឬមានភាពមិនច្បាស់លាស់ជាមូលដ្ឋាន។

    មូលដ្ឋានសម្រាប់ផ្តល់យោបល់ និងបញ្ហាសវនកម្មសំខាន់

    នៅខាងក្រោមយោបល់ភ្លាម គឺផ្នែកមូលដ្ឋានសម្រាប់ផ្តល់យោបល់។ ក្នុងរបាយការណ៍ដែលមានយោបល់គ្មានការប្រកាន់ ផ្នែកនេះភាគច្រើនជាពាក្យពេចន៍ស្តង់ដារ៖ សវនករបានធ្វើសវនកម្មតាមស្តង់ដារសវនកម្មអន្តរជាតិនៃកម្ពុជា សវនករមានឯករាជ្យភាពពីក្រុមហ៊ុន ស្របតាមក្រមសីលធម៌ដែលពាក់ព័ន្ធ ហើយភស្តុតាងដែលទទួលបាន មានលក្ខណៈគ្រប់គ្រាន់ និងសមរម្យ។ ចំណែករបាយការណ៍ដែលមានយោបល់កែប្រែវិញ ខ្លឹមសារសំខាន់ស្ថិតនៅក្នុងកថាខណ្ឌនេះ។ កថាខណ្ឌនេះរៀបរាប់អំពីបញ្ហា កំណត់ទំហំផលប៉ះពាល់ជាតួលេខ ប្រសិនបើអាចធ្វើបាន ឬពន្យល់ពីមូលហេតុដែលមិនអាចធ្វើបាន ហើយបញ្ជាក់ថា បញ្ហានោះជាការខុសឆ្គង ឬជាការខ្វះភស្តុតាង។

    អ្នកណាដែលទទួលបានរបាយការណ៍ដែលមានយោបល់មានការប្រកាន់ គួរអានកថាខណ្ឌមូលដ្ឋាន មុនពេលអានយោបល់ ព្រោះកថាខណ្ឌនេះកំណត់ថា ការប្រកាន់គ្របដណ្តប់ដល់កម្រិតណា។ ការប្រកាន់លើការវាយតម្លៃសារពើភណ្ឌក្នុងឃ្លាំងមួយ មិនបានបញ្ជាក់អ្វីអំពីសាច់ប្រាក់ គណនីត្រូវទទួល ឬចំណូលនោះទេ។ សវនករបានកំណត់ព្រំដែននៃការប្រកាន់នេះដោយចេតនា។

    របាយការណ៍ខ្លះក៏មានផ្នែកបញ្ហាសវនកម្មសំខាន់ដែរ។ ផ្នែកនេះរៀបរាប់អំពីចំណុចដែល តាមការវិនិច្ឆ័យរបស់សវនករ ទាមទារការយកចិត្តទុកដាក់ច្រើនជាងគេក្នុងអំឡុងសវនកម្ម និងរបៀបដែលសវនករបានដោះស្រាយចំណុចទាំងនោះ។ ស្តង់ដារតម្រូវឱ្យមានផ្នែកនេះសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនបោះផ្សាយលក់មូលបត្រ ហើយអនុញ្ញាតឱ្យដាក់បញ្ចូល នៅពេលកិច្ចការនោះទាមទារ។ ក្រុមហ៊ុនឯកជនភាគច្រើននៅកម្ពុជានឹងមិនឃើញផ្នែកនេះទេ។ បញ្ហាសវនកម្មសំខាន់មិនមែនជាការប្រកាន់ ហើយក៏មិនមែនជាការរិះគន់ដែរ។ ផ្នែកនេះប្រាប់អ្នកអានថា សវនករបានផ្តោតកម្លាំងការងារលើចំណុចណា ដែលជារឿយៗ ជាចំណុចដែលការវិនិច្ឆ័យគណនេយ្យពិបាកជាងគេ។

    កថាខណ្ឌការបញ្ជាក់សារៈសំខាន់ និងកថាខណ្ឌនិរន្តរភាពអាជីវកម្ម

    កថាខណ្ឌការបញ្ជាក់សារៈសំខាន់ ទាញចំណាប់អារម្មណ៍អ្នកអានទៅលើចំណុចមួយ ដែលត្រូវបានលាតត្រដាងយ៉ាងត្រឹមត្រូវក្នុងរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុរួចហើយ ហើយដែលសវនករយល់ថា ជាចំណុចគន្លឹះសម្រាប់ការយល់ដឹងពីរបាយការណ៍នោះ ឧទាហរណ៍ ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ដែលកើតឡើងក្រោយចុងឆ្នាំ ការផ្លាស់ប្តូរក្របខណ្ឌគណនេយ្យ ឬវិវាទផ្លូវច្បាប់ធំមួយដែលបានរៀបរាប់ក្នុងកំណត់សម្គាល់។ កថាខណ្ឌនេះមិនកែប្រែយោបល់ទេ។ សវនករគ្រាន់តែចង្អុលបង្ហាញ មិនមែនជំទាស់ទេ។

    និរន្តរភាពអាជីវកម្មមានកថាខណ្ឌដាច់ដោយឡែករបស់ខ្លួន។ ប្រសិនបើព្រឹត្តិការណ៍ ឬស្ថានភាពណាមួយ ធ្វើឱ្យមានការសង្ស័យគួរឱ្យកត់សម្គាល់ លើលទ្ធភាពរបស់ក្រុមហ៊ុនក្នុងការបន្តប្រតិបត្តិការក្នុងអនាគតដែលអាចមើលឃើញ ហើយរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុបានលាតត្រដាងភាពមិនច្បាស់លាស់នោះបានគ្រប់គ្រាន់ សវនករនឹងបញ្ចូលកថាខណ្ឌមួយក្រោមចំណងជើង «ភាពមិនច្បាស់ជាសារវន្តពាក់ព័ន្ធនឹងនិរន្តរភាពអាជីវកម្ម» ហើយរក្សាយោបល់គ្មានការប្រកាន់ដដែល។ ប្រសិនបើការលាតត្រដាងមិនគ្រប់គ្រាន់ ឬសវនករមិនយល់ព្រមនឹងការប្រើមូលដ្ឋាននិរន្តរភាពអាជីវកម្មទាល់តែសោះ សវនករនឹងកែប្រែយោបល់វិញ។

    អ្នកអានមិនគួរចាត់ទុកយោបល់គ្មានការប្រកាន់ ដែលមានកថាខណ្ឌនិរន្តរភាពអាជីវកម្ម ថាជារបាយការណ៍គ្មានបញ្ហានោះទេ។ ធនាគារនឹងចាត់ទុកកថាខណ្ឌនេះ ជាឃ្លាសំខាន់ជាងគេក្នុងឯកសារទាំងមូល។ ចំពោះក្រុមហ៊ុនបុត្រសម្ព័ន្ធ ជារឿយៗ កថាខណ្ឌនេះអាចជៀសវាងបាន ដោយមានលិខិតសន្យាគាំទ្រជាលាយលក្ខណ៍អក្សរពីក្រុមហ៊ុនមេ ដែលសវនករនឹងចង់ឃើញ និងវាយតម្លៃ។ ដូច្នេះ ក្រុមហ៊ុននៅកម្ពុជាដែលពឹងផ្អែកលើហិរញ្ញប្បទានពីក្រុមហ៊ុនក្នុងក្រុម គួរលើកយកចំណុចនេះមកពិភាក្សាជាមួយក្រុមហ៊ុនមេ មុនពេលសវនករចុះធ្វើការងារនៅទីតាំង មិនមែនក្នុងពេលកំពុងធ្វើការងារនោះទេ។

    ក្របខណ្ឌនៅកម្ពុជា៖ CISA, KICPAA និង ACAR

    នៅកម្ពុជា សវនកម្មច្បាប់ធ្វើឡើងតាមស្តង់ដារសវនកម្មអន្តរជាតិនៃកម្ពុជា (ស.ស.អ.ក / CISA) ដែលកម្ពុជាអនុម័តយកពីស្តង់ដារសវនកម្មអន្តរជាតិ ហើយរបាយការណ៍ត្រូវចុះហត្ថលេខាដោយដៃគូទទួលបន្ទុកកិច្ចការសវនកម្ម ដែលបានចុះឈ្មោះនៅវិទ្យាស្ថានគណនេយ្យករជំនាញ និងសវនករកម្ពុជា (KICPAA)។ ការចុះឈ្មោះនេះធ្វើឡើងជាលក្ខណៈបុគ្គល ដូច្នេះអ្នកអាចផ្ទៀងផ្ទាត់ឈ្មោះដែលមាននៅលើរបាយការណ៍ ជាមួយបញ្ជីឈ្មោះរបស់ KICPAA បាន។ ចំណែកក្របខណ្ឌសម្រាប់របាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុ គឺ CIFRS ឬ CIFRS សម្រាប់ SME ហើយរបាយការណ៍របស់សវនករបញ្ជាក់ថា ជាក្របខណ្ឌមួយណា។

    របាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុដែលបានធ្វើសវនកម្ម ត្រូវដាក់ជូននិយ័តករគណនេយ្យ និងសវនកម្ម (ACAR) ឱ្យបានត្រឹមថ្ងៃទី 15 ខែកក្កដា សម្រាប់ឆ្នាំហិរញ្ញវត្ថុដែលបញ្ចប់នៅខែធ្នូ ចំពោះសហគ្រាសដែលឈានដល់កម្រិតកំណត់ពីរក្នុងចំណោមកម្រិតកំណត់ទាំងបី នៃប្រកាសលេខ 563 សហវ.ប្រក របស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ (MEF) ចុះថ្ងៃទី 10 ខែកក្កដា ឆ្នាំ 2020៖ ផលរបរប្រចាំឆ្នាំលើស KHR 4 ពាន់លាន ទ្រព្យសកម្មសរុបលើស KHR 3 ពាន់លាន ឬនិយោជិតលើស 100 នាក់។ របាយការណ៍ដែលមានយោបល់ប្រភេទណាមួយក្នុងចំណោមទាំងបួន ក៏បំពេញកាតព្វកិច្ចដាក់ជូននេះបានដែរ ហើយ ACAR ទទួលយករបាយការណ៍ដែលមានយោបល់មានការប្រកាន់ ដូចគ្នានឹងរបាយការណ៍ដែលមានយោបល់គ្មានការប្រកាន់ដែរ។ អ្វីដែលខុសគ្នា គឺព័ត៌មានដែលនិយ័តករ និងអ្នកផ្សេងទៀតដែលអានឯកសារនោះ ទទួលបានពីរបាយការណ៍។

    លិខិតប្រកាសពន្ធលើប្រាក់ចំណូលប្រចាំឆ្នាំ ត្រូវដាក់មុននោះ គឺត្រឹមថ្ងៃទី 31 ខែមីនា ដូច្នេះជាធម្មតា លិខិតប្រកាសនេះរៀបចំចេញពីសេចក្តីព្រាងរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុ មុនពេលសវនករចុះហត្ថលេខាលើរបាយការណ៍សវនកម្ម។ ប្រសិនបើសវនកម្មនាំឱ្យមាននិយ័តកម្ម ឬមានការប្រកាន់ដែលបង្ហាញពីការខុសឆ្គង ការគណនាពន្ធត្រូវពិនិត្យម្តងទៀត។ មន្ត្រីសវនកម្មពន្ធដាររបស់អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ (GDT) ក៏អាចស្នើសុំមើលរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុដែលបានធ្វើសវនកម្មដែរ ហើយការប្រកាន់លើចំណូល ឬសារពើភណ្ឌ នឹងមិនរួចផុតពីការកត់សម្គាល់របស់មន្ត្រីនោះឡើយ។

    របៀបអានយោបល់មានការប្រកាន់ ដោយមិនភ័យស្លន់ស្លោ

    យោបល់មានការប្រកាន់ មិនមែនមានន័យថាសវនកម្មបរាជ័យនោះទេ។ យោបល់នេះគឺជាការបញ្ជាក់របស់សវនករថា របាយការណ៍អាចជឿទុកចិត្តបាន លើកលែងតែបញ្ហាមួយដែលបានកំណត់ច្បាស់លាស់។ ការឆ្លើយតបដែលមានប្រយោជន៍ គឺត្រូវយល់ពីបញ្ហានោះឱ្យបានច្បាស់ ហើយសម្រេចថា បញ្ហានោះមានន័យយ៉ាងណាចំពោះអ្នកដែលនឹងអានរបាយការណ៍។ ក្នុងការអនុវត្តជាក់ស្តែង ការប្រកាន់ភាគច្រើនកើតចេញពីភស្តុតាងដែលមិនមាន ឬមិនអាចរកបាន មិនមែនមកពីភាពមិនស្មោះត្រង់ទេ។

    ឧទាហរណ៍ដែលជួបញឹកញាប់ជាងគេក្នុងសវនកម្មច្បាប់លើកដំបូង គឺសមតុល្យដើមគ្រា៖ សវនករមិនបានចូលរួមសង្កេតការរាប់សារពើភណ្ឌនៅចុងឆ្នាំមុន ដូច្នេះមិនអាចផ្ទៀងផ្ទាត់សារពើភណ្ឌដើមគ្រាបាន ហើយក៏មិនអាចផ្ទៀងផ្ទាត់ថ្លៃដើមនៃការលក់សម្រាប់ឆ្នាំនោះបានដែរ។ ជាធម្មតា ការប្រកាន់បែបនេះបាត់ទៅវិញនៅឆ្នាំទីពីរ។ ការប្រកាន់ដែលកើតឡើងដដែលៗ ឬដែលពាក់ព័ន្ធនឹងកំណត់ត្រានៃឆ្នាំបច្ចុប្បន្ន គឺជាសញ្ញាផ្សេង ហើយទាមទារការឆ្លើយតបផ្សេង។

    1. 01អានកថាខណ្ឌមូលដ្ឋានសម្រាប់ផ្តល់យោបល់មានការប្រកាន់ ហើយសរសេរជាប្រយោគតែមួយថា ចំណុចណាមានការប្រកាន់ និងចំណុចណាគ្មាន។
    2. 02កំណត់ថា បញ្ហានោះជាការខុសឆ្គងដែលសវនកររកឃើញ ឬជាភស្តុតាងដែលសវនករមិនអាចទទួលបាន ហើយតើបញ្ហានោះទាក់ទងនឹងឆ្នាំនេះ ឬការិយបរិច្ឆេទមុន។
    3. 03សួរសវនករថា ភស្តុតាងអ្វី ឬការកែតម្រូវអ្វី អាចដកការប្រកាន់នេះចេញបាន ហើយតើអាចធ្វើការងារនោះបានមុនពេលដាក់ជូនរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុឬទេ។
    4. 04វាយតម្លៃថា ការប្រកាន់នេះប៉ះពាល់យ៉ាងណាដល់លក្ខខណ្ឌកិច្ចសន្យាកម្ចី ការរាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុក្រុម និងការគណនាពន្ធ ហើយជូនដំណឹងដល់ធនាគារ និងក្រុមហ៊ុនមេ មុនពេលពួកគេអានរបាយការណ៍ដោយខ្លួនឯង។
    5. 05ដាក់មូលហេតុនៃការប្រកាន់ចូលក្នុងបញ្ជីសកម្មភាពនៃលិខិតផ្តល់យោបល់ដល់អ្នកគ្រប់គ្រង ដោយកំណត់អ្នកទទួលខុសត្រូវ ដើម្បីកុំឱ្យរបាយការណ៍ឆ្នាំក្រោយមានការប្រកាន់ដដែលនេះម្តងទៀត។

    យោបល់មិនអាចចរចាបានទេ ប៉ុន្តែភស្តុតាងអាចកែលម្អបាន

    សវនករអាចចុះហត្ថលេខាបានតែលើអ្វីដែលមានភស្តុតាងគាំទ្រប៉ុណ្ណោះ។ ការស្នើសុំឱ្យសវនករផ្តល់យោបល់ផ្សេង មិនផ្តល់ផលអ្វីទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ ប្រសិនបើអ្នករៀបចំតារាងផ្ទៀងផ្ទាត់សមតុល្យដែលនៅខ្វះ រៀបចំឱ្យមានការបញ្ជាក់ពីភាគីខាងក្រៅ ឬកែតម្រូវរបាយការណ៍ មុនពេលសវនករចុះហត្ថលេខាលើរបាយការណ៍សវនកម្ម ជារឿយៗលទ្ធផលអាចប្រែប្រួលបាន។ ពេលវេលាសមស្របដើម្បីធ្វើការងារទាំងនេះ គឺមុនចុងឆ្នាំ មិនមែនក្រោយពេលសវនករធ្វើការងារនៅទីតាំងរួចនោះទេ។

    អ្វីដែលអ្នកគ្រប់គ្រងអាចធ្វើមុនចុងឆ្នាំ ដើម្បីជៀសវាងការប្រកាន់

    ការប្រកាន់ស្ទើរតែទាំងអស់ មានមូលហេតុដែលអាចការពារបាន ហើយដែលអាចមើលឃើញជាច្រើនខែមុនសវនកម្ម៖ គណនីធនាគារដែលមិនដែលបានផ្ទៀងផ្ទាត់សមតុល្យ ការរាប់សារពើភណ្ឌដែលសវនករមិនត្រូវបានអញ្ជើញឱ្យចូលរួមសង្កេត បញ្ជីទ្រព្យសកម្មថេរដែលមិនមាន សមតុល្យជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធដែលគ្មាននរណាបញ្ជាក់ ចំណូលដែលកត់ត្រាក្នុងការិយបរិច្ឆេទខុស និងឯកសារគាំទ្រដែលបាត់ ឬមានត្រឹមតែបង្កាន់ដៃក្រៅផ្លូវការ ជំនួសឱ្យវិក្កយបត្រដែលសវនករ និង GDT រំពឹងថានឹងឃើញ។ បញ្ហាទាំងនេះ គ្មានមួយណាអាចដោះស្រាយរួចក្នុងសប្តាហ៍ដែលត្រូវចេញរបាយការណ៍នោះទេ។

    ដំណោះស្រាយ គឺគ្រប់គ្រងការងារពេញមួយឆ្នាំ ហាក់ដូចជាសវនកម្មកំពុងដំណើរការជាប្រចាំ៖ បិទបញ្ជីរៀងរាល់ខែ កំណត់ថ្ងៃរាប់សារពើភណ្ឌរួមគ្នាជាមួយសវនករមុនចុងឆ្នាំ រៀបចំការបញ្ជាក់ពីធនាគារ និងពីភាគីពាក់ព័ន្ធឱ្យបានឆាប់ ហើយដោះស្រាយសំណួរពាក់ព័ន្ធនឹងគោលនយោបាយគណនេយ្យ ឧទាហរណ៍ ការទទួលស្គាល់ចំណូល ឬការធ្លាក់ចុះតម្លៃ ខណៈដែលនៅមានពេលប្រមូលភស្តុតាងគាំទ្រជំហរដែលបានជ្រើសរើស។ ប្រសិនបើអ្នកគ្រប់គ្រង និងសវនករមានទស្សនៈខុសគ្នាលើរបៀបកត់ត្រាគណនេយ្យណាមួយ គួរលើកបញ្ហានេះឡើងនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំរៀបចំផែនការសវនកម្ម មិនមែនទុកឱ្យទៅរកឃើញនៅក្នុងសេចក្តីព្រាងរបាយការណ៍នោះទេ។

    ក្រុមហ៊ុនដែលត្រៀមធ្វើសវនកម្មលើកដំបូងតាមប្រកាសលេខ 563 គួរអានអត្ថបទស្តីពីការរៀបចំសម្រាប់សវនកម្មច្បាប់លើកដំបូង ព្រោះការប្រកាន់ក្នុងឆ្នាំដំបូង កើតចេញពីសមតុល្យដើមគ្រា។ ចំណែកក្រុមហ៊ុនដែលធ្លាប់ធ្វើសវនកម្មរួចហើយ គួរចាប់ផ្តើមពីលិខិតផ្តល់យោបល់ដល់អ្នកគ្រប់គ្រងរបស់ឆ្នាំមុន ព្រោះលិខិតនោះគឺជាបញ្ជីរបស់សវនករផ្ទាល់ អំពីចំណុចដែលនឹងក្លាយជាការប្រកាន់នៅឆ្នាំនេះ ប្រសិនបើមិនបានដោះស្រាយ។

    ព័ត៌មានសំខាន់ៗ

    យោបល់ទាំងបួនប្រភេទ
    គ្មានការប្រកាន់ មានការប្រកាន់ ប្រឆាំង និងការបដិសេធផ្តល់យោបល់
    យោបល់មានការប្រកាន់ ពាក់ព័ន្ធតែនឹងបញ្ហាដែលបានរៀបរាប់ ចំណែកយោបល់ប្រឆាំង និងការបដិសេធផ្តល់យោបល់ មានន័យថា ផលប៉ះពាល់រីករាលដាលទូទាំងរបាយការណ៍។
    ស្តង់ដារសវនកម្ម
    ស្តង់ដារសវនកម្មអន្តរជាតិនៃកម្ពុជា (ស.ស.អ.ក / CISA)
    កម្ពុជាអនុម័តយកពីស្តង់ដារសវនកម្មអន្តរជាតិ។
    អ្នកចុះហត្ថលេខា
    ដៃគូទទួលបន្ទុកកិច្ចការសវនកម្ម ដែលបានចុះឈ្មោះនៅ KICPAA
    ការចុះឈ្មោះធ្វើឡើងជាលក្ខណៈបុគ្គល ហើយអាចផ្ទៀងផ្ទាត់បាន។
    ក្របខណ្ឌរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុ
    CIFRS ឬ CIFRS សម្រាប់ SME
    ក្រុមប្រឹក្សាជាតិគណនេយ្យអនុម័តយកពី IFRS និង IFRS សម្រាប់ SME។
    ការដាក់ជូន
    ACAR ឱ្យបានត្រឹមថ្ងៃទី 15 ខែកក្កដា សម្រាប់ឆ្នាំហិរញ្ញវត្ថុដែលបញ្ចប់នៅខែធ្នូ
    ចំពោះសហគ្រាសដែលឈានដល់កម្រិតកំណត់ពីរក្នុងចំណោមបី នៃប្រកាសលេខ 563។
    កថាខណ្ឌនិរន្តរភាពអាជីវកម្ម
    ទាញចំណាប់អារម្មណ៍អ្នកអាន ប៉ុន្តែកថាខណ្ឌនេះតែឯង មិនធ្វើឱ្យយោបល់ត្រូវកែប្រែទេ
    ដរាបណារបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុបានលាតត្រដាងភាពមិនច្បាស់លាស់នោះបានគ្រប់គ្រាន់។

    របៀបដែលយើងពិនិត្យអត្ថបទនេះ

    យើងបានផ្ទៀងផ្ទាត់តួលេខជាមួយប្រភពដែលរាយខាងក្រោម នៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ 2026 ហើយពិនិត្យឡើងវិញរៀងរាល់ខែមករា ឬនៅពេលច្បាប់ផ្លាស់ប្តូរ។ សរសេរដោយក្រុមការងារពន្ធដារ និងសវនកម្មរបស់ Fourmi & Partners។ នេះជាព័ត៌មានទូទៅ មិនមែនជាដំបូន្មានសម្រាប់ករណីរបស់អ្នកទេ។ ដើម្បីទទួលបានដំបូន្មានបែបនោះ អ្នកអាចពិភាក្សាជាមួយដៃគូ។

    សំណួរ

    សំណួរដែលគេសួរញឹកញាប់

    យោបល់នេះមានន័យថា របាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុបង្ហាញបានពិត និងត្រឹមត្រូវ លើគ្រប់ទិដ្ឋភាពជាសារវន្ត ពោលគឺគ្មានកំហុសដែលធំ ឬសំខាន់គ្រប់គ្រាន់ ដល់កម្រិតដែលអាចធ្វើឱ្យការសម្រេចចិត្តរបស់អ្នកអានប្រែប្រួល។ សវនករទទួលបានសេចក្តីធានាសមហេតុផល តាមរយៈការសាកល្បង មិនមែនទទួលបានភាពប្រាកដប្រជាទាំងស្រុង តាមរយៈការពិនិត្យប្រតិបត្តិការនីមួយៗនោះទេ ហើយសវនករក៏មិនធានាលើគុណភាពនៃអាជីវកម្មដែរ។

    ទេ។ យោបល់មានការប្រកាន់ បញ្ជាក់ថា របាយការណ៍អាចជឿទុកចិត្តបាន លើកលែងតែបញ្ហាមួយដែលបានរៀបរាប់។ ផលវិបាកអាស្រ័យលើថា បញ្ហានោះជាអ្វី និងនរណាជាអ្នកអានរបាយការណ៍៖ ធនាគារអាចសួរសំណួរ ក្រុមហ៊ុនមេអាចធ្វើនិយ័តកម្មពេលរៀបចំរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុសមាស។ ចូរអានកថាខណ្ឌមូលដ្ឋានសម្រាប់ផ្តល់យោបល់មានការប្រកាន់ជាមុនសិន ព្រោះកថាខណ្ឌនេះកំណត់ថា ការប្រកាន់គ្របដណ្តប់ដល់កម្រិតណា។

    យោបល់ប្រឆាំង មានន័យថា សវនករមានភស្តុតាងថា របាយការណ៍មានការខុសឆ្គងជាសារវន្តទូទាំងរបាយការណ៍។ ការបដិសេធផ្តល់យោបល់ មានន័យថា សវនករមិនអាចទទួលបានភស្តុតាងគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីផ្តល់យោបល់ណាមួយបានសោះ ដែលជាធម្មតា ដោយសារខ្វះកំណត់ត្រា ឬសវនករមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យចូលពិនិត្យ។ យោបល់ទីមួយប្រាប់ថា តួលេខខុស ចំណែកទីពីរប្រាប់ថា តួលេខមិនអាចផ្ទៀងផ្ទាត់បាន។

    មិនអាចដកចេញដោយគ្រាន់តែស្នើសុំនោះទេ។ យោបល់ផ្អែកលើភស្តុតាង ហើយសវនករដែលចុះហត្ថលេខាលើយោបល់ដែលគ្មានភស្តុតាងគាំទ្រ នឹងបំពានស្តង់ដារ។ វិធីដកការប្រកាន់ចេញ គឺផ្តល់ភស្តុតាងដែលខ្វះ ឬកែតម្រូវរបាយការណ៍ មុនពេលចុះហត្ថលេខាលើរបាយការណ៍សវនកម្ម ហេតុនេះហើយ ការពិភាក្សាគួរធ្វើឡើងមុនចុងឆ្នាំ។

    ទេ។ កថាខណ្ឌនេះមានន័យថា មានព្រឹត្តិការណ៍ ឬស្ថានភាពដែលធ្វើឱ្យមានការសង្ស័យគួរឱ្យកត់សម្គាល់ លើលទ្ធភាពរបស់ក្រុមហ៊ុនក្នុងការបន្តប្រតិបត្តិការក្នុងអនាគតដែលអាចមើលឃើញ ហើយរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុបានលាតត្រដាងភាពមិនច្បាស់លាស់នោះ។ យោបល់របស់សវនករអាចនៅតែជាយោបល់គ្មានការប្រកាន់។ អ្នកផ្តល់ប្រាក់កម្ចីអានកថាខណ្ឌនេះយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ ហើយជារឿយៗ ក្រុមហ៊ុនបុត្រសម្ព័ន្ធអាចដោះស្រាយបញ្ហានេះបាន ដោយមានលិខិតសន្យាគាំទ្រជាលាយលក្ខណ៍អក្សរពីក្រុមហ៊ុនមេ។

    របាយការណ៍សវនកម្មត្រូវជូនម្ចាស់ហ៊ុន ហើយសហគ្រាសដែលឈានដល់កម្រិតកំណត់ពីរក្នុងចំណោមបី នៃប្រកាសលេខ 563 ក៏ត្រូវដាក់ជូន ACAR ដែរ ឱ្យបានត្រឹមថ្ងៃទី 15 ខែកក្កដា សម្រាប់ឆ្នាំហិរញ្ញវត្ថុដែលបញ្ចប់នៅខែធ្នូ។ ធនាគារ និងក្រុមហ៊ុនមេទទួលបានរបាយការណ៍នេះ តាមលក្ខខណ្ឌនៃកិច្ចព្រមព្រៀងរបស់ខ្លួន ហើយ GDT អាចស្នើសុំរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុដែលបានធ្វើសវនកម្ម ក្នុងអំឡុងសវនកម្មពន្ធដារ។ លិខិតផ្តល់យោបល់ដល់អ្នកគ្រប់គ្រង ដែលភ្ជាប់មកជាមួយសវនកម្ម ជាឯកសារផ្ទៃក្នុង ហើយមិនតម្រូវឱ្យដាក់ជូនទេ។

    ដៃគូទទួលបន្ទុកកិច្ចការសវនកម្ម ដែលត្រូវតែជាគណនេយ្យករជំនាញដែលបានចុះឈ្មោះនៅ KICPAA។ ការចុះឈ្មោះនេះធ្វើឡើងជាលក្ខណៈបុគ្គល មិនមែនជាអាជ្ញាបណ្ណរបស់ក្រុមហ៊ុនទេ ដូច្នេះអ្នកអាចផ្ទៀងផ្ទាត់ឈ្មោះដែលមាននៅលើរបាយការណ៍ ជាមួយបញ្ជីឈ្មោះរបស់ KICPAA បាន។ ចំណែកសវនកម្មវិញ ធ្វើឡើងតាមស្តង់ដារសវនកម្មអន្តរជាតិនៃកម្ពុជា។
    ប្រភព

    ច្បាប់ទាំងនេះមានប្រភពពីណា

    1. 01Cambodian International Standards on Auditing — ស្តង់ដារសវនកម្មអន្តរជាតិនៃកម្ពុជា — Kampuchea Institute of Certified Public Accountants and Auditors (KICPAA) — វិទ្យាស្ថានគណនេយ្យករជំនាញ និងសវនករកម្ពុជា
    2. 02International Standards on Auditing: auditor reporting standards — ស្តង់ដារសវនកម្មអន្តរជាតិ៖ ស្តង់ដារស្តីពីរបាយការណ៍របស់សវនករ — International Auditing and Assurance Standards Board (IAASB) — ក្រុមប្រឹក្សាស្តង់ដារសវនកម្ម និងការផ្តល់សេចក្តីធានាអន្តរជាតិ. ការផ្តល់យោបល់ ការកែប្រែយោបល់ កថាខណ្ឌការបញ្ជាក់សារៈសំខាន់ បញ្ហាសវនកម្មសំខាន់ និងនិរន្តរភាពអាជីវកម្ម
    3. 03Law on Accounting and Auditing (2016) — ច្បាប់ស្តីពីគណនេយ្យ និងសវនកម្ម — Kingdom of Cambodia — ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
    4. 04Prakas 563 MEF.Prk on the obligation to have financial statements audited (10 July 2020) — ប្រកាសស្តីពីកាតព្វកិច្ចធ្វើសវនកម្មលើរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុ — Ministry of Economy and Finance — ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ
    5. 05Accounting and Auditing Regulator (ACAR): submission of financial statements — និយ័តករគណនេយ្យ និងសវនកម្ម៖ ការដាក់ជូនរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុ — ACAR
    ជំហានបន្ទាប់

    ពិភាក្សាជាមួយដៃគូអំពីករណីរបស់អ្នក

    អត្ថបទពន្យល់ពីច្បាប់ ចំណែកដៃគូរបស់យើងអាចប្រាប់អ្នកថា ច្បាប់នោះអនុវត្តចំពោះក្រុមហ៊ុនរបស់អ្នកយ៉ាងដូចម្តេច ជាភាសាខ្មែរ អង់គ្លេស ឬចិន។ ការពិភាក្សាលើកដំបូងឥតគិតថ្លៃ។

    ខូគីនៅលើគេហទំព័រនេះ

    យើងប្រើតែខូគីចាំបាច់ប៉ុណ្ណោះ លើកលែងតែអ្នកអនុញ្ញាតឱ្យប្រើការវិភាគ ឬការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម។